เครื่องหมายฮาลาลบนเครื่องสำอางเปิดตลาดผู้บริโภคมุสลิมทั้งในไทยและตลาดส่งออก แต่มีเรื่องหนึ่งที่เจ้าของแบรนด์เข้าใจผิดกันมากที่สุด และมันทำให้เสียเวลากับเสียเงินจริง ๆ คือคิดว่า “โรงงานได้ฮาลาลแล้ว” เท่ากับสินค้าทุกตัวที่โรงงานผลิตติดเครื่องหมายฮาลาลได้ ซึ่งไม่จริง บทความนี้อธิบายว่าการรับรองครอบคลุมแค่ไหน ต้องเริ่มตอนไหน และตรวจสอบอย่างไร

ฮาลาลรับรองอะไรกันแน่

ฮาลาลไม่ใช่มาตรฐานเรื่องความสะอาดหรือคุณภาพสินค้าแบบที่หลายคนเข้าใจ แต่เป็นการรับรองว่า วัตถุดิบและกระบวนการผลิตถูกต้องตามหลักศาสนาอิสลาม ซึ่งครอบคลุมทั้งที่มาของวัตถุดิบ การไม่ปนเปื้อนกับสิ่งต้องห้าม และการแยกกระบวนการผลิตอย่างเหมาะสม

ในประเทศไทย ผู้ออกใบรับรองคือ สำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย ใบรับรองที่ออกจะระบุเลขทะเบียนและวันหมดอายุเสมอ ซึ่งเป็นสองสิ่งที่ใช้ตรวจสอบว่าใบนั้นจริงหรือไม่

เรื่องขอบเขต ที่ทำให้แบรนด์พลาดกันมากที่สุด

การรับรองฮาลาลออกให้ ตามรายการผลิตภัณฑ์ที่ยื่นขอ ไม่ได้ออกให้กับโรงงานทั้งโรงแบบเหมารวมว่าอะไรก็ได้ที่ออกจากโรงงานนี้เป็นฮาลาลหมด

แปลว่าถ้าโรงงานได้รับการรับรองสำหรับผลิตภัณฑ์กลุ่มหนึ่ง แล้วคุณมาสั่งผลิตสินค้าอีกตัวที่ไม่ได้อยู่ในรายการที่ยื่นไว้ สินค้าตัวนั้นยังติดเครื่องหมายฮาลาลไม่ได้ จนกว่าจะดำเนินการเพิ่มรายการเข้าไปในขอบเขตการรับรอง

สิ่งที่คนเข้าใจความจริง
โรงงานได้ฮาลาล = สินค้าทุกตัวเป็นฮาลาลรับรองตามรายการผลิตภัณฑ์ที่ยื่นขอเท่านั้น สินค้าใหม่ต้องดำเนินการเพิ่ม
ขอตอนไหนก็ได้ ผลิตเสร็จค่อยขอต้องวางแผนตั้งแต่เลือกวัตถุดิบ เพราะวัตถุดิบบางตัวใช้ไม่ได้ตั้งแต่ต้น
ใบรับรองใช้ได้ตลอดไปมีวันหมดอายุ ต้องต่ออายุตามรอบ
ติดเครื่องหมายเองได้ถ้าสูตรไม่มีสิ่งต้องห้ามการใช้เครื่องหมายต้องได้รับอนุญาต ไม่ใช่ประเมินเอง

ทำไมต้องแจ้งตั้งแต่ขั้นวางแผน

เพราะการเลือกวัตถุดิบเป็นจุดที่ตัดสินทุกอย่าง วัตถุดิบบางตัวที่ใช้กันทั่วไปในเครื่องสำอางมีที่มาที่ต้องตรวจสอบเป็นพิเศษ ถ้าพัฒนาสูตรจนเสร็จแล้วค่อยมาบอกว่าอยากได้ฮาลาล อาจต้องเปลี่ยนวัตถุดิบและพัฒนาสูตรใหม่ ซึ่งแปลว่าเสียทั้งงบพัฒนาสูตรรอบแรกและเวลาทดสอบความคงตัวใหม่ทั้งหมด

ลำดับที่ประหยัดที่สุดคือ

  • บอกตั้งแต่คุยครั้งแรก ว่าสินค้าต้องติดเครื่องหมายฮาลาล หรืออาจต้องติดในอนาคต
  • เลือกวัตถุดิบที่ผ่านเกณฑ์ตั้งแต่ต้น ไม่ใช่พัฒนาสูตรก่อนแล้วมาไล่เปลี่ยนทีหลัง
  • ตรวจว่าสินค้าประเภทที่คุณจะทำอยู่ในขอบเขตที่โรงงานได้รับรองไว้แล้วหรือยัง ถ้ายัง ให้ถามว่าต้องใช้เวลาเท่าไหร่ในการเพิ่มรายการ
  • อย่าออกแบบฉลากที่มีเครื่องหมายฮาลาลก่อนได้รับอนุญาต เพราะถ้าไม่ผ่านต้องพิมพ์ใหม่ทั้งล็อต และงานพิมพ์มีขั้นต่ำของมันเอง

ตลาดส่งออกกับฮาลาล

ในตลาดส่งออก ฮาลาลมักเป็น เงื่อนไขทางการค้ามากกว่าข้อบังคับทางกฎหมาย คือกฎหมายอาจไม่ได้บังคับ แต่ผู้จัดจำหน่ายหรือห้างในตลาดนั้นไม่รับสินค้าที่ไม่มีเครื่องหมาย ซึ่งผลลัพธ์ต่อธุรกิจไม่ต่างกัน

อีกเรื่องที่ต้องถามผู้นำเข้าให้ชัดคือ ตลาดปลายทางยอมรับใบรับรองจากหน่วยงานของประเทศไหนบ้าง เพราะบางประเทศยอมรับใบรับรองจากหน่วยงานที่ตนรับรองเท่านั้น การมีใบรับรองจากไทยจึงไม่ได้แปลว่าใช้ได้ทุกตลาดโดยอัตโนมัติ ถามให้ชัดก่อนวางแผน อ่านเรื่องการเตรียมส่งออกทั้งหมดที่ ส่งออกเครื่องสำอางจากไทย ต้องเตรียมอะไรบ้าง

วิธีตรวจสอบใบรับรองของโรงงาน

ใช้หลักเดียวกับการตรวจมาตรฐานอื่น ๆ คือดูที่หลักฐานที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่คำโฆษณา

  • ขอดูใบรับรองตัวจริง ไม่ใช่แค่รูปโลโก้บนเว็บไซต์
  • ดูเลขทะเบียนและวันหมดอายุ ใบจริงมีทั้งสองอย่างเสมอ
  • ดูว่าออกในนามใคร ต้องเป็นชื่อนิติบุคคลของโรงงานที่คุณกำลังจะจ้าง ไม่ใช่บริษัทในเครือหรือโรงงานอื่น
  • ดูขอบเขตว่าครอบคลุมผลิตภัณฑ์อะไร แล้วเทียบกับสินค้าที่คุณจะผลิต
  • ตรวจกับหน่วยงานผู้ออกโดยตรง เป็นวิธีเดียวที่ยืนยันได้จริง

โรงงานที่อ้างมาตรฐานแต่ไม่ยอมให้ดูใบรับรอง หรือให้ดูแต่ไม่มีเลขทะเบียนกับวันหมดอายุ เป็นสัญญาณที่ควรตั้งข้อสงสัย หลักการนี้ใช้กับทุกมาตรฐานที่โรงงานอ้าง ไม่ใช่แค่ฮาลาล อ่านวิธีตรวจโรงงานทั้งหมดที่ มาตรฐานโรงงานผลิตเครื่องสำอาง มีอะไรบ้าง

ของโรงงาน VAYO OEM

โรงงานได้รับหนังสือสำคัญให้ใช้เครื่องหมายรับรองฮาลาล ตามรายการผลิตภัณฑ์ที่ยื่นขอ จากสำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย เลขทะเบียน กอท.ฮล. V597/2569 ในนามบริษัท วาโย โปรดักส์ จำกัด ตรวจสอบเลขทะเบียนกับสำนักงานฯ ได้โดยตรง และดูภาพใบรับรองตัวจริงได้ที่หน้า มาตรฐานโรงงาน

เราเขียนคำว่า “ตามรายการผลิตภัณฑ์ที่ยื่นขอ” กำกับไว้ทุกที่ที่พูดถึงฮาลาล เพราะมันคือความจริงของการรับรองแบบนี้ และเพราะเจ้าของแบรนด์ควรรู้ตั้งแต่ต้นว่าสินค้าของตัวเองอยู่ในขอบเขตหรือยัง ไม่ใช่มารู้ตอนจะพิมพ์ฉลาก

ถ้าแบรนด์ของคุณต้องใช้เครื่องหมายฮาลาล แจ้งทีมงานตั้งแต่ขั้นวางแผน เราจะบอกตรง ๆ ว่าสินค้าที่คุณจะทำอยู่ในขอบเขตที่รับรองไว้แล้วหรือไม่ และถ้ายังไม่อยู่ ต้องดำเนินการอย่างไรต่อ

คำถามที่พบบ่อย

สินค้าทุกตัวที่โรงงานผลิตติดเครื่องหมายฮาลาลได้เลยไหม
ไม่ได้ การรับรองออกให้ตามรายการผลิตภัณฑ์ที่ยื่นขอ สินค้าที่ไม่ได้อยู่ในรายการนั้นยังติดเครื่องหมายไม่ได้จนกว่าจะดำเนินการเพิ่มเข้าไปในขอบเขต นี่เป็นจุดที่เข้าใจผิดกันมากที่สุด และเป็นเหตุผลที่ควรแจ้งความต้องการตั้งแต่ขั้นวางแผน ไม่ใช่หลังผลิต
ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มไหมถ้าอยากได้ฮาลาล
มีต้นทุนที่เกี่ยวข้อง ทั้งจากการเลือกวัตถุดิบที่ผ่านเกณฑ์ซึ่งบางตัวราคาต่างจากตัวทั่วไป และจากขั้นตอนดำเนินการ ตัวเลขจริงขึ้นกับสินค้าและขอบเขตที่ต้องการ แจ้งสินค้าที่จะทำมาทาง LINE ทีมงานแจกแจงให้ก่อนเริ่มงานว่าอะไรรวมอยู่แล้วและอะไรเป็นค่าใช้จ่ายแยก
ใบรับรองฮาลาลของไทยใช้ในต่างประเทศได้ไหม
ขึ้นอยู่กับประเทศปลายทาง บางประเทศยอมรับใบรับรองจากหน่วยงานที่ตนให้การรับรองเท่านั้น จึงต้องถามผู้นำเข้าหรือตัวแทนในประเทศนั้นให้ชัดก่อนวางแผน อย่าสมมติว่ามีใบรับรองจากไทยแล้วใช้ได้ทุกตลาดโดยอัตโนมัติ
ฮาลาลกับการจดแจ้ง อย. เกี่ยวกันไหม
เป็นคนละเรื่องและคนละหน่วยงาน การจดแจ้งกับ อย. เป็นข้อบังคับตามกฎหมายก่อนวางขายเครื่องสำอางในไทย ทุกสินค้าต้องทำ ส่วนฮาลาลเป็นการรับรองโดยสมัครใจตามหลักศาสนา ทำหรือไม่ทำก็ได้ตามความต้องการของตลาดที่คุณจะขาย ต้องทำทั้งสองอย่างแยกกัน ไม่ใช่อย่างใดอย่างหนึ่งแทนกันได้
ถ้าเปลี่ยนสูตรทีหลัง ใบรับรองยังใช้ได้ไหม
การเปลี่ยนวัตถุดิบหรือสูตรเป็นสาระสำคัญของการรับรอง จึงต้องแจ้งและดำเนินการตามขั้นตอนใหม่ ไม่สามารถถือว่าใบเดิมครอบคลุมโดยอัตโนมัติ เป็นหลักการเดียวกับผลทดสอบอื่น ๆ ที่ผูกกับสูตร ถ้าวางแผนจะปรับสูตรในอนาคต ควรบอกไว้ตั้งแต่ต้น
ขอดูใบรับรองตัวจริงของโรงงานได้ไหม
ได้ นัดเข้ามาที่โรงงานที่ปากเกร็ด นนทบุรี เพื่อดูใบรับรองตัวจริงพร้อมไลน์ผลิตและระบบ QC หรือขอสำเนาประกอบการพิจารณาทาง LINE ก็ได้ เราถือว่าการเปิดให้ตรวจเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่การขอเป็นกรณีพิเศษ

แหล่งอ้างอิงและช่องทางตรวจสอบ

ข้อมูลด้านกฎหมายและมาตรฐานในบทความนี้อ้างอิงจากหน่วยงานต่อไปนี้ ควรตรวจสอบข้อกำหนดฉบับล่าสุดจากต้นทางเสมอ